เรื่องที่เรียนวันที่ 25 กรกฎาคม 2551

บทที่ 5
ฐานข้อมูลและระบบจัดการฐานข้อมูล

โครงสร้างของระบบแฟ้มข้อมูล
ในการทำงานของระบบแฟ้มข้อมูลคอมพิวเตอร์ โครงสร้างแฟ้มข้อมูลประกอบด้วยโครงสร้างพื้นฐานที่ลำดับจากหน่วยที่เล็กที่สุดไปยังหน่วยที่ใหญ่ที่สุด ดังนี้
1. บิต (Bit)
2. ไบต์ (Byte)
3. ฟิลด์ (Field)
4. ระเบียน (Record)

ฐานข้อมูล
ฐานข้อมูล หมายถึง การเก็บรวบรวมข้อมูลที่มีความสัมพันธ์กันไว้ด้วยกันในรูปแบบที่สามรถเรียกใช้งานได้ง่าย สะดวก รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ โดยการนำข้อมูลมาจักเก็บในระบบฐานข้อมูลนั้น จะต้องใช้โปรแกรมที่มีหน้าที่ในการจัดเก็บข้อมูล ที่เรียกว่าระบบจัดเก็บฐานข้อมูล (Database Management System : DBMS) มาเป็นเครื่องมือในการสร้างระบบฐานข้อมูล

ระบบจัดการฐานข้อมูล (Database Management System : DBMS)
1. การจัดการพจนานุกรมข้อมูล (Data Dictionary Management)
2. การจัดการในการเก็บข้อมูล ( Data Storage Management)
3. การแปลงและนำเสนอข้อมูล ( Data Transformation and Presentation)
4. การจักการความปลอดภัยของข้อมูล ( Security Management)
5. การควบคุมการเข้าถึงของผู้ใช้หลายคน ( Multi-user Access Control)
6. การจัดการสำรองข้อมูลและกู้คืนข้อมูล (Backup and Recovery Management)
7. การควบคุมความถูกต้องขอข้อมูล (Data Integrity Management)
8. ภาษาที่ใช้ในการเข้าถึงฐานข้อมูลและการเชื่อมต่อกับโปรแกรมประยุกต์ (Data Access Languages and Application Programming Interfaces)
9. การติดต่อสื่อสารข้อมูล ( Database Communication Interfaces)

โปรแกรมระบบจัดการฐานข้อมูล
โปรแกรมระบบจัดการฐานข้อมูลที่ใช้งานกันอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน ได้แก่ Oracle DB2 MySQL ProgreSQL Microsoft SQL Server ซึ่งเน้นกลุ่มผู้ใช้งานระดับองค์การขนาดกลางขึ้นไป สำหรับองค์การขนาดเล็กโปรแกรม Microsoft Access จัดว่าเป็นโปรแกรมที่ใช้กันอย่างแพร่หลายและได้รับความนิยมอย่างสูงสุดในปัจจุบัน

บุคลากรที่เกี่ยวข้องกับระบบฐานข้อมูล
1. ผู้บริหารฐานข้อมูล
2. นักออกแบบฐานข้อมูล
3. นักวิเคราะห์ระบบโปรแกรมเมอร์
4. โปรแกรมเมอร์
5. ผู้ใช้งานระบบ
5.1 ผู้ใช้งานทั่วไป
5.2 ผู้ใช้งานสมัยใหม่ที่มีความรู้

วิวัฒนาการของฐานข้อมูลและแบบจำลองฐานข้อมูล
- ยุคที่ 1 ปี 1960s-1970s แบบจำลองข้อมูลเป็นระบบแฟ้มข้อมูล ซอฟต์แวร์ VMS/VSAM
- ยุคที่ 2 ปี 1970s แบบจำลองข้อมูลเป็นแบบลำดับชั้นและแบบเครือข่าย ซอฟต์แวร์ IMS, ADABAS, IDS-II
- ยุคที่ 3 ปี 1974-ปัจจุบัน แบบจำลองข้อมูลเป็นแบบเชิงสัมพันธ์ ซอฟต์แวร์ DB2, Oracle, MySQL, SQL Server, Access
- ยุคที่ 4 ปี 1985-ปัจจุบัน แบบจำลองข้อมูลเป็นแบบเชิงวัตถุ ซอฟต์แวร์ Versant, VFS/Fast Objects, DB2 UDB, Oracle 10 g
- ยุคของอนาคต ปีปัจจุบัน-อนาคต แบบจำลองข้อมูลเป็น XML ซอฟต์แวร์ dbXML, Oracle 10 g

ระบบจัดการฐานข้อมูลเชิงสัมพันธ์
ในปี 1970 ได้เกิดการพัฒนาระบบฐานข้อมูลเชิงสัมพันธ์สำหรับผู้ใช้ระบบ (Users) และนักออกแบบฐานข้อมูล (Database Designers) แนวคิดของการจัดเก็บข้อมูลในระบบฐานข้อมูลเชิงสัมพันธ์ทำให้ผู้ออกแบบฐานข้อมูลต้องออกแบบฐานข้อมูลในลักษณะของแบบจำลองข้อมูลเชิงสัมพันธ์ (Relational Model) ซึ่งมีผลทำให้ข้อมูลเกิดความถูกต้องเป็นหนึ่งเดียว (Atomic Transmission)
ระบบจัดการฐานข้อมูลเชิงสัมพันธ์ RDMBS ทำหน้าที่ในการจัดการทุกรายละเอียดเกี่ยวกับลักษณะทางกายภาพ ขณะที่ผู้ใช้งานและผู้พัฒนาระบบสามารถมองเห็นข้อมูลที่พัฒนาในรูปแบบของกลุ่มตารางที่มีความสัมพันธ์กัน
โครงสร้างของตารางที่ใช้ในการเก็บข้อมูลมี 2 มิติ ประกอบด้วยแถว (Row) และคอลัมน์ (Column)

โครงสร้างข้อมูลเชิงสัมพันธ์ (Relational Data Structure)
- ตาราง (Table)
- ตารางรายวิชา (COURSE)
- ตารางภาควิชา (DEPARTMENT)

รู้จักกับการใช้โปรแกรมจัดการระบบฐานข้อมูลด้วยโปรแกรม Microsoft Access
Microsoft Access เป็นโปรแกรมระบบจัดการฐานข้อมูลเชิงสัมพันธ์ (RDMBS : Relational Database Management System) สำหรับระบบงานขนาดเล็ก และสามารถติดตั้งในเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลได้

คุณสมบัติทั่วไปของ Microsoft Access
- การสร้างและการออกแบบตาราง
- กำหนดความสัมพันธ์ของข้อมูลระหว่างตาราง
- สร้างและออกแบบฟอร์ม
- สร้าง Query
- สร้างและออกแบรายงาน
- สร้าง Data Access Page
- สามารถทำงานแบบอัตโนมัติด้วยชุดคำสั่งมาโคร
- สร้างโมดูลด้วยภาษา VBA

---------------------------------------------------------------

เรียนวันที่ 4 กรกฎาคม 2551

บทที่ 3
ซอฟต์แวร์ประยุกต์
ซอฟต์แวร์ประยุกต์คือซอฟต์แวร์ที่เขียนขึ้นมาเพื่อการใช้งานเฉพาะด้านตามความต้องการของผู้ใช้ โดยสามารถแบ่งลักษณะของการใช้งานได้ 4 ประเภทคือ
1) การใช้งานด้านธุรกิจ
2) การใช้งานด้านกราฟิกและมัลติมีเดีย
3) การใช้งานส่วนตัว
4) การใช้งานเกี่ยวกับการติดต่อสื่อสาร
ซอฟต์แวร์ประยุกต์สามารถหามาใช้งานได้หลายรูปแบบ คือ
- ซอฟต์แวร์สำเร็จรูป
- ซอฟต์แวร์ที่พัฒนาขึ้นใช้งานเฉพาะด้าน
- แชร์แวร์
- ฟรีแวร์
- ซอฟต์แวร์สาธารณะ
ประเภทการใช้งานซอฟต์แวร์ประยุกต์
1) ซอฟต์แวร์ประมวลคำสั่ง เป็นซอฟต์แวร์ประยุกต์ใช้สำหรับการพิมพ์เอกสาร สามารถแก้ไข เพิ่ม แทรก ลบ และจัดรูปแบบเอกสารได้อย่างดีเช่น ไมโครซอฟต์เวิร์ด (Microsoft Word) โปรแกรมเอกสารข้อความ และ Kword
2) ซอฟต์แวร์ตารางทำงานหรือตารางอิเล็กทรอนิกส์ เป็นซอฟต์แวร์ที่ช่วยในการคิดคำนวณที่ซับซ้อน ซอฟแวร์ตารางทำงานที่นิยมใช้ เช่น ไมโครซอฟต์เอกเซล
3) ซอฟต์แวร์จัดการฐานข้อมูล เป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้สำหรับเก็บข้อมูล เช่น ไมโครซอฟต์เอกเซล
4) ซอฟต์แวร์นำเสนอ เป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้สำหรับนำเสนอข้อมูล การแสดงผลต้องสามรถดึงดูดความสนใจ เช่น Power Point
5) ซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ช่วยออกแบบ เป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้เกี่ยวกับงานด้านวิศวกรรม ออกแบบ และสถาปัตยกรรม
6) Desktop Publishing (DTP) เป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้สำหรับการจัดหน้าเอกสารและการพิมพ์
7) ซอฟต์แวร์สำหรับการตกแต่งรูปภาพ เป็นซอฟต์แวร์ที่เกี่ยวกับการจัดการหรือตกแต่งรูปภาพ
8) CAI (Computer-Assisted Instuction) เป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้เกี่ยวกับการศึกษาในการเพิ่มประสิทธิภาพการสอนและการรับรู้ของผู้เรียน
9) Web Page Authoring เป็นซอฟต์แวร์ที่ช่วยในการสร้างหน้าเว็บ
10) ซอฟต์แวร์เกี่ยวกับการสื่อสารข้อมูล เป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้ในการติดต่อสื่อสารกับคอมพิวเตอร์เครื่องอื่นในระบบเครือข่าย